Ni kuran kristalɛ dɔ b’a yɛrɛ sɛgɛsɛgɛ ni masinw ka degun ye sira kɛrɛnkɛrɛnnen dɔ fɛ, polarize (polarize) bɛ Kɛ a kɔnɔ, wa charges (sara) minnu bɛ polarite (polari) kɛrɛfɛ, olu bɛ Bɔ a sanfɛla la. Ni kɛnɛma fanga bɔra, kristalɛ bɛ segin a cogo la min tɛ fɛn wɛrɛ ye. Nka ni kɛnɛma fanga sira bε Yεlεma, charges (sara) polarite (polari) fana bε Yεlεma. O ko in bɛ Weele ko piezoelectric effect (piezoelectric effect) min bɛ Kɛ ni kuran kristalɛ ye.
O cogo kelen na, ni kuran-kristali bɛ Kɛ ni kuran-yɔrɔ ye min bɛ ɲɔgɔn falen-falen, a bɛ Kɛ ni masin-yɔrɔ-ko ye sira kɛrɛnkɛrɛnnen dɔ fɛ, n’o bɛ Weele ko masin-yɛrɛyɛrɛ. Ni kuran-yɔrɔ min kɛra, o tununna dɔrɔn, o bɔgɔbɔgɔli in bɛ tunun. O ko in bɛ Weele ko inverse piezoelectric effect, min bɛ Weele fana ko electrostrictive effect.
Kristali minnu bɛ piezoelectric effect jira, olu bɛ wele ko piezoelectric cristals, ani quartz cristals ye misali ɲuman ye. Tiɲɛ na, piezoelectric nɔ in Sɔrɔla fɔlɔ kuran kristalɛw la.
